Ahmet Furkan Budak — Stratejik Marka Danışmanı

Makaleler·Marka Stratejisi

Yerel İşletmeler Nasıl Tanınan Bir Markaya Dönüşür?

· Stratejik Marka Danışmanı ·

Yerel bir işletme üç aşamada tanınan bir markaya dönüşür. Önce bulunduğu mahallede güvenilir bir isim olur, sonra bu itibarı yerel arama ve harita kayıtlarında görünür kılar, en son da yeni şubelerde aynı deneyimi tekrarlayabildiğini kanıtlar. Aşamalardan biri eksik kaldığında işletme ya bilinir ama bulunamaz ya da bulunur ama ikinci adreste aynı güveni veremez.

Yerel işletmenin avantajı müşteriye yakınlığıdır. Sahibi tanınır, çalışanlar müdavimleri adıyla karşılar, sorunlar yüz yüze çözülür. Markalaşma bu yakınlığı kaybetmeden işletmenin adını mahallenin dışına taşıma işidir.

Yerel arama ve harita kayıtları neden ilk vitrindir?

Bugün bir mahalleye yeni taşınan kişi çoğu zaman kapıdan önce haritaya bakar. Google’ın işletme profilleri için yayımladığı rehbere göre yerel sonuçlar esas olarak üç ölçüte dayanır1. Alaka, profilin aranan şeyle ne kadar örtüştüğünü anlatır1. Mesafe, işletmenin arama yapan kişiye uzaklığıdır1. Tanınmışlık (prominence) ise işletmenin ne kadar bilindiğini gösterir1.

Tanınmışlık ölçütü, mahalle itibarının dijitaldeki karşılığıdır. Google bu değerlendirmede işletmeye bağlantı veren sitelerin sayısı ve yorum sayısı gibi bilgileri kullandığını belirtir1. Daha fazla yorum ve olumlu puan yerel sıralamaya katkı sağlayabilir1. Eksiksiz ve doğru bilgiye sahip işletmelerin yerel sonuçlarda görünme olasılığı da daha yüksektir1. Rehber ayrıca daha iyi bir yerel sıralamayı talep etmenin ya da bunun için ödeme yapmanın mümkün olmadığını vurgular1.

Bu kurallar yerel işletmeye açık bir yol gösterir. İlk adım profilin doğrulanmasıdır, çünkü doğrulama işletmeyi temsil etme yetkisini gösterir ve arama sonuçlarında görünme olasılığını artırır1. Adres, çalışma saatleri ve kategori güncel tutulduğunda profil işletmenin dijital tabelası olarak çalışır. Google, fotoğraf ve videoların işletmenin sunduklarını ve hikâyesini anlatmak için kullanılabileceğini belirtir1. Yorumlara verilen yanıtlar da bu tabelanın parçasıdır. Google’a göre olumlu yorumlar ve yararlı yanıtlar işletmenin öne çıkmasına yardımcı olur1.

Mahalle itibarı nasıl birikir?

Yerel işletmenin en güçlü iletişim kanalı hâlâ müşterilerinin anlattıklarıdır. Nielsen’in 2015 tarihli küresel reklam güveni araştırmasında katılımcıların yüzde 83’ü arkadaşlarının ve ailesinin önerilerine tamamen ya da kısmen güvendiğini söyledi3. İnternette paylaşılan tüketici görüşlerine güvenenlerin oranı yüzde 66’ydı3.

Bu iki oran yerel işletme için aynı itibarın iki yüzünü gösterir. Komşunun tavsiyesi ile harita kaydındaki yorum, çoğu zaman aynı deneyimden doğar. Ağızdan ağıza iletişim reklamla satın alınamaz, ama hangi deneyimin anlatılacağı işletmenin elindedir. Siparişi doğru hazırlamak, hatayı fark edildiği anda düzeltmek ve fiyatı her gün aynı tutmak anlatılmaya değer davranışlardır.

Mahalle itibarının bir de zaman boyutu vardır. Yıllarca aynı köşede açık kalan işletme, kendiliğinden bir buluşma noktası ve adres tarifi haline gelir. Bu birikim yavaş oluşur ve tek bir kötü dönemde zedelenebilir. Sahibin ya da kıdemli bir çalışanın sorunlu siparişle bizzat ilgilenmesi, şikâyeti anlatılacak bir hikâyeye dönüştürmenin en kısa yoludur. Yerel ölçekte müşteri, kurumsal bir yanıttan çok sorumluluğu üstlenen bir yüz görmek ister.

Yerel kimlik markaya nasıl dönüştürülür?

Yerel işletmeyi rakiplerinden ayıran şey çoğu zaman bulunduğu yerle kurduğu bağdır. Tarif, ustalık, aile geçmişi ya da semtin kültürü bu bağın malzemesidir. Google’ın işletme profili kuralları da açıklama alanının hizmetler, ürünler, misyon ve işletmenin geçmişi için kullanılmasını önerir2. Aynı kurallar bu alanın kampanyalara, fiyatlara ve indirimlere ayrılmasına izin vermez2. Bu sınır markalaşma açısından da yerindedir. “Semtin en iyisi” gibi her işletmenin söyleyebileceği iddialar ayırt edici bir kimlik kurmaz. Kuruluş yılı, ustanın adı, imza ürün ve semtle ilgili somut bir hikâye ise yalnız o işletmeye aittir.

Hacı Bekir bu bağın uzun ömürlü bir örneğidir. Şirket 1777’den bu yana Osmanlı-Türk kültürünün bir parçası olduğunu ve saray tarafından Şekerci Başı olarak görevlendirildiğini anlatır4. Bugün dördüncü ve beşinci kuşakların yönettiği şirketin bir fabrikası, iki üretim tesisi ve dört perakende mağazası bulunuyor4. İhracat pazarı ise Yeni Zelanda’dan Amerika Birleşik Devletleri’ne uzanıyor4. Örnek, tanınırlığın şube sayısından çok kimliğin sürekliliğine dayanabileceğini gösterir.

İkinci şubeye geçerken tutarlılık nasıl korunur?

İkinci şube, yerel işletmenin markaya dönüşüp dönüşmediğinin ilk sınavıdır. İlk dükkânda sahibinin gözü her şeyin üzerindedir. Yeni adreste ise deneyimi tarifler, eğitim ve yazılı standartlar taşır. Müşteri iki şubede farklı lezzet ya da farklı tutumla karşılaştığında güven bölünür. Bu yüzden ikinci adresin ilk dükkâna yakın seçilmesi, ilk aylarda sahibin iki yer arasında denetim kurabilmesini kolaylaştırır. Yeni şubeye ilk dükkânda yetişmiş bir çalışanın atanması da deneyimin aktarılmasını hızlandırır.

Dijital tarafta da tutarlılık kurala bağlıdır. Google, işletmenin tabelada, vitrinde ve web sitesinde müşterilerin bildiği adla temsil edilmesini ister2. Zincir işletmelerin bütün şubelerinde ad ve kategoriyi tutarlı tutması gerekir2. Aynı ülkedeki şubelerin aynı adı taşıması beklenir2. Ad değişikliği de ayrıca risklidir. Kurallara göre küçük bir düzeltmenin ötesine geçen ad değişikliği yeni bir işletme sayılır2. Bu durumda mevcut profil kapatılır ve yeni adla sıfırdan bir profil açılır2.

Büyümeye hazırlığın bir parçası da adın kendisidir. Semtte herkesin bildiği bir ad, başka bir şehirde hiçbir şey çağrıştırmayabilir ya da orada aynı adla çalışan başka bir işletmeyle karışabilir. İkinci şubeden önce adın yeni bölgede nasıl algılanacağına ve benzer adlı işletmelere bakmak, tabelayı sonradan değiştirme ihtimalini azaltır.

Yerel işletme, adını ilk kez duyan bir müşteri de kapıdan girdiğinde aynı deneyimi yaşadığında markaya dönüşür. Mahalle itibarı bu dönüşümün sermayesi, harita kaydı vitrini, yazılı standartlar da güvencesidir. Bu üçünü birlikte kuran işletme, büyürken yerelliğini kaybetmez ve semtin dışında da tanınır.

Sık sorulan sorular.

  • Dükkânı olmayan, müşteriye giden işletmeler haritada görünebilir mi?Google, müşterinin ziyaret edebileceği bir adresi olan işletmelerin yanında müşteriye giden işletmelerin de profil açabileceğini belirtir2. Tesisatçı, temizlik firması ya da evde hizmet veren uzmanlar bu kapsamdadır.
  • Yerel işletmenin ayrıca web sitesine ihtiyacı var mı?Harita kaydı ilk teması sağlar, web sitesi ise menü, hizmet ayrıntısı ve işletmenin hikâyesi için kalıcı bir alan açar. Google’ın tanınmışlık değerlendirmesinde işletmeye bağlantı veren siteler de dikkate alındığından, sitenin yerel basında ve rehberlerde bağlantıyla anılması ek katkı sağlar1.
  • Tabela adı seçilirken nelere bakılmalı?Ad akılda kalıcı, telaffuzu kolay ve semtin dışında da anlaşılır olmalıdır. Seçmeden önce aynı ya da benzer adla çalışan işletmelerin bulunup bulunmadığına bakmak, ileride tabelayı ve dijital kayıtları değiştirme zorunluluğunu önler.

Konuyla ilgili yazılar.

Kaynakça

  1. 1.Google, “Tips to improve your local ranking on Google”, Google Business Profile Help, t.y. support.google.com
  2. 2.Google, “Guidelines for representing your business on Google”, Google Business Profile Help, t.y. support.google.com
  3. 3.Nielsen, “Global Trust in Advertising 2015”, Nielsen, 2015. nielsen.com
  4. 4.Hacı Bekir, “Hakkımızda”, Hacı Bekir, t.y. hacibekir.com

Danışmanlık

Markanız için doğru adımı birlikte belirleyelim.

Marka Masası’nda strateji, konumlandırma ve büyüme kararlarınızı birebir ele alıyoruz.

Diğer Yazılar