Ahmet Furkan Budak — Stratejik Marka Danışmanı

Makaleler·Marka İtibarı

İnternet Yorumları Marka İtibarını Nasıl Etkiler?

· Stratejik Marka Danışmanı ·

İnternet yorumları marka itibarını, müşterilerin markayla yaşadığı deneyimi sonraki alıcılar için görünür ve kalıcı bir kanıta dönüştürerek etkiler. Araştırmalar, puanların ve yorum sayısının satın alma olasılığını ve satışları ölçülebilir biçimde değiştirdiğini gösteriyor. Bu etkinin yönünü, markanın yorumlara nasıl yanıt verdiği, yorumları nasıl topladığı ve sahte yorumdan ne kadar uzak durduğu belirler.

Marka itibarı uzun süre reklam, basın ve ağızdan ağıza iletişimle biçimlenen, ölçülmesi zor bir varlık olarak görüldü. Yorum platformları bu itibarın önemli bir bölümünü herkesin okuyabildiği puanlara ve cümlelere taşıdı. Bu yazı, o puanların ve cümlelerin nasıl işlediğini ve nasıl yönetilmesi gerektiğini ele alıyor.

Yorumlar satın alma kararını ne kadar etkiler?

Northwestern Üniversitesi’ne bağlı Medill Spiegel Araştırma Merkezi’nin ilk kez 2017’de yayımlanan çalışması, etkinin büyüklüğüne dair somut veriler sunar1. Beş yorumu olan bir ürünün satın alınma olasılığı, hiç yorumu olmayan bir ürüne göre yüzde 270 daha yüksek bulundu1. Ek yorumların marjinal faydası ise ilk beş yorumdan sonra hızla azalıyordu1. Yorumların gösterilmesi düşük fiyatlı bir üründe dönüşüm oranını yüzde 190, yüksek fiyatlı bir üründe yüzde 380 artırdı1.

Judith Chevalier ve Dina Mayzlin’in NBER çalışma makalesi etkiyi satışlar üzerinden inceler. Amazon.com ve BarnesandNoble.com’daki kitap yorumlarını karşılaştıran çalışmada, bir kitabın yorumlarındaki iyileşme o sitedeki göreli satışlarını artırdı2. Tek yıldızlı yorumların etkisi ise beş yıldızlı yorumların etkisinden büyüktü2. Yazarlar, internetteki yeni müşteri iletişimi biçimlerinin müşteri davranışı üzerinde önemli bir etkisi olduğu sonucuna varır2.

Bu asimetri itibar yönetimi açısından belirleyicidir. Olumsuz bir deneyimin görünür izi, olumlu yorumların kazandırdığının önemli bir bölümünü geri alabilir. Yorum yönetimi bu nedenle olumlu yorum biriktirmekten önce olumsuz deneyimin kaynağını kurutmakla başlar.

Kusursuz puan neden en güçlü sinyal sayılmaz?

Sezgiye ters düşse de beş yıldıza yaklaşan puanlar en yüksek satın alma olasılığını getirmez. Spiegel Araştırma Merkezi’ne göre satın alma olasılığı genellikle 4,0 ile 4,7 arasındaki puanlarda zirveye ulaşır ve puan 5,0’a yaklaştıkça düşmeye başlar1. Aynı çalışma, olumsuz yorumların güvenilirlik ve sahicilik sağladığı için olumlu bir etki yaratabildiğini belirtir1. Yorumları doğrulanmış alıcı rozetiyle göstermek ise satın alma olasılığını yüzde 15 artırır1.

Chevalier ve Mayzlin’in incelediği iki sitede de yorumların ezici çoğunluğu olumluydu2. Olumlu yorumun olağan sayıldığı bir ortamda kusursuz bir ortalama ayırt edici bir bilgi taşımaz. İtibar açısından az sayıda kusursuz yorum, çok sayıda dengeli yorumdan daha zayıf bir kanıt sunar.

Olumsuz yorumlara nasıl yanıt verilmelidir?

Yanıt, yorumu yazan kişiden çok sonradan okuyacak alıcılar için yazılır. Google İşletme Profili’nde verilen yanıt, onaylanırsa müşterinin yorumunun altında herkese açık olarak yayınlanır3. Yorumu yazan kişi yanıttan haberdar edilir ve yanıtı okuduktan sonra yorumunu değiştirebilir3. Google, yorumları yanıtlamanın müşterilere geri bildirimlerine değer verildiğini gösterdiğini belirtir3.

İyi bir yanıt sorunu kabul eder, savunmaya geçmeden somut bir açıklama yapar ve çözüm için doğrudan bir iletişim kanalı gösterir. Kişisel bilgileri ya da müşteriyle yapılan yazışmaların ayrıntısını kamuya açık alana taşımaz. Yanıtın tonu, markanın iletişim dilinin en çok sınandığı yerlerden biridir.

Bu alanın sınırları da nettir. Google, olumsuz bir yorumda değişiklik yapılması ya da yorumun kaldırılması karşılığında ödeme ve indirim gibi teşvikler sunulmasına izin vermez4. Olumsuz yorumları engellemek ya da müşterilerden özellikle olumlu yorum istemek de yasak uygulamalar arasındadır4.

Sahte yorumlar neden ortaya çıkar?

Dina Mayzlin, Yaniv Dover ve Judith Chevalier’e göre işletmelerin kendi ürünleri için olumlu, rakipleri için olumsuz sahte yorum üretme yönünde bir teşviki vardır5. Yazarlar, herkesin yorum yazabildiği TripAdvisor ile yorum için en az bir gecelik rezervasyonu şart koşan Expedia’daki otel yorumlarını karşılaştırdı5. Yakınında başka bir otel bulunan otellerin TripAdvisor’da Expedia’ya göre daha fazla bir ve iki yıldızlı yorum aldığı görüldü5. Sahte yorum teşviki yüksek olan otellerin TripAdvisor’daki beş yıldızlı yorum payı da Expedia’ya göre daha yüksekti5.

Yazarlara göre sahte yorumdan beklenen net kazanç, tek tesisli sahiplerin bağımsız otellerinde en yüksek, çok tesisli sahiplerin zincir otellerinde en düşüktür5. Güçlü bir marka çatısı, puan baskısına karşı bir tampon işlevi görür ve işletmeyi kısa yollara başvurma ihtiyacından korur. Doğrulanmış alıcı şartı koyan platformlar ise bu tür manipülasyonu zorlaştırır.

Platformlar sahte yorumlara nasıl yaklaşıyor?

Yorum platformları sahte içeriği kendi kurallarıyla sınırlar. Google Haritalar politikasında doğrudan ya da ayni ödeme yapılarak alınan yorum ve puanlar sahte etkileşim sayılır4. Sahte yorumla yükseltilmiş bir puanın riski, kuralların uygulandığı gün ortaya çıkar. Kaldırılan yorumlar işletmenin görünür itibarını bir anda düşürür ve okurun kalan yorumlara duyduğu güveni de sarsar.

Yorum yönetimi nasıl sistemli hale getirilir?

Yorum toplamak meşru bir çabadır, sınır içeriği yönlendirmeye çalışıldığında aşılır. Google, teşvik sunmadan ve puanı ya da yorumun içeriğini etkilemeye çalışmadan gerçek bir deneyimi yansıtan yorum istenmesine izin verir4. Kullanıcıların işletmedeyken yorum yazmasını şart koşmak ya da bu yönde baskı yapmak ise kabul edilmez4. Spiegel Araştırma Merkezi, yorum toplama çabasının öncelikle az yorumu olan ürünlere yöneltilmesini önerir1.

Yorumlar aynı zamanda kesintisiz akan bir müşteri araştırmasıdır. Tekrar eden şikâyetleri konu başlıklarına göre sınıflandırmak, hangi sorunun operasyondan, hangisinin iletişimden kaynaklandığını görmeyi kolaylaştırır. Yanıt süresi, çözülen şikâyet oranı ve puan dağılımındaki değişim, yorum yönetiminin itibar üzerindeki etkisini izlemek için kullanılabilir.

Yorumlar, markanın kendisi hakkında söylediklerini müşterinin deneyimiyle karşılaştıran açık bir denetim alanıdır. Bu alanda itibar, puanı yükseltme çabasıyla kazanılmaz. Deneyimi iyileştirmek, eleştiriye herkesin önünde dürüstçe karşılık vermek ve yorum akışını hiçbir teşvikle bozmamak en kalıcı korumayı sağlar. Okurun aradığı, kusursuz bir tablo yerine sorunların nasıl ele alındığını gösteren inandırıcı bir kayıttır.

Sık sorulan sorular.

  • Olumsuz bir yorum kaldırılabilir mi?İşletmeler, Google’ın içerik politikalarını ihlal ettiğini düşündükleri yorumları işaretleyebilir3. Politikaya aykırı olmayan bir eleştiri için en etkili araç, herkese açık ve çözüm odaklı bir yanıttır.
  • Yorum yazan müşteriye indirim sunmak doğru mu?Google Haritalar politikası, bir yorumun yayınlanması karşılığında ödeme ya da indirim gibi teşvikler sunulmasını yasaklar4. Teşvikle toplanan yorumlar okurun gözünde de değerini yitirir, çünkü deneyimden çok ödülün sesini taşır.
  • Çalışanlar kendi şirketleri hakkında yorum yazabilir mi?Çalışanların kendi işletmeleri için yorum yazması okuru yanıltır. Google Haritalar politikası da mevcut ya da önceki bir iş ilişkisinden doğan çıkar çatışmasına dayalı içeriklere izin vermez4.

Konuyla ilgili yazılar.

Kaynakça

  1. 1.Medill Spiegel Research Center, “How Online Reviews Influence Sales”, Northwestern University, 2017. spiegel.medill.northwestern.edu
  2. 2.Judith A. Chevalier, Dina Mayzlin, “The Effect of Word of Mouth on Sales: Online Book Reviews”, NBER Working Paper 10148, 2003. nber.org
  3. 3.Google, “Müşteri yorumlarını yönetme”, Google İşletme Profili Yardım, t.y. support.google.com
  4. 4.Google, “Yasaklanmış ve kısıtlanmış içerik”, Haritalar Kullanıcıların Katkıda Bulunduğu İçerik Politikası, t.y. support.google.com
  5. 5.Dina Mayzlin, Yaniv Dover, Judith A. Chevalier, “Promotional Reviews: An Empirical Investigation of Online Review Manipulation”, NBER Working Paper 18340, 2012. nber.org

Danışmanlık

Markanız için doğru adımı birlikte belirleyelim.

Marka Masası’nda strateji, konumlandırma ve büyüme kararlarınızı birebir ele alıyoruz.

Diğer Yazılar