Makaleler·Konumlandırma
Zihinde bir kelimeye sahip olmayan marka unutulur.
Ahmet Furkan Budak · Stratejik Marka Danışmanı ·
Bir marka, tüketicinin zihninde tek bir kelimeye sahip olmaya çalışmalıdır, yoksa unutulur. Markanızın adını duyan biri aklından hangi kelimeyi geçiriyor? Bu soruya hızlıca cevap veremiyorsanız, müşteriniz de veremiyordur.
Kelime kuralı neyi ister?
Al ve Laura Ries, Marka Yaratmanın 22 Kuralı kitabında kelime kuralından bahseder. Bir marka, tüketicinin zihninde tek bir kelimeye sahip olmaya çalışmalıdır. Bu kelime tek bir sözcük olmak zorunda kalmaz. Bir kavram, bir fayda ya da kısa bir ifade de olabilir. Önemli olan, zihinde net bir karşılığının olmasıdır.
Bir insanın zihni bir markaya çok az yer ayırır. Arkadaşınız size bir öneri sorduğunda uzun bir sunum yapmazsınız, tek cümle kurarsınız. O cümlenin içinde geçen kelime, markanın gerçekten sahip olduğu şeydir. Geri kalan her şey, markanın kendi hakkında söyledikleridir.
Bu fikri yanlış anlamak da kolaydır. Bir kelimeye sahip olmak, o kelimeyi logonun altına yazmakla gerçekleşmez. Müşterinin zihninde o çağrışım oluşmadıysa yazdığınız şey yalnızca sizin dileğinizdir. Sahiplik müşterinin ağzında ölçülür.
Sahiplik bir kampanyayla kazanılmaz.
Bir kategori düşünüldüğünde ilk hatırlanan isim, o kategorinin kelimesini sahiplenmeyi başarmış markadır. Bu sahiplik bir kampanyayla kazanılmaz. Yıllar boyunca aynı sözün arkasında durmanın ve onu her temas noktasında tutarlı şekilde söylemenin sonucudur.
Temas noktası dediğimiz şey geniş bir alandır. Ürünün kutusu da telefondaki karşılama da aynı kelimeyi taşımalıdır. Kelimeniz hız ise geç dönen bir müşteri hizmeti o kelimeyi her gün biraz aşındırır. Söz, davranışla desteklenmediğinde zihinde tutunmaz.
Kelimenizi kampanya gibi düşünürseniz kısa sürede ondan sıkılırsınız. Birkaç ay söyleyip yeni bir kelimeye geçen marka, ilkine yaptığı yatırımı da bırakıp gider. Kelime bir kez seçilir ve uzun süre taşınır.
İki tesisatçı hayal edin. Biri kendini her işi yapan, kaliteli, uygun fiyatlı ve güvenilir diye anlatıyor, bu sıfatların hepsi rakibinin kartında da yazıyor. Diğeri tek bir şey söylüyor: Aynı gün gelir. Gece musluk patladığında komşu sohbetinde adı geçen ikincisidir, çünkü onun bir kelimesi vardır.
Her şeyi anlatmaya çalışan marka ise zihinde hiçbir şeye karşılık bulamaz. Marka sahiplerinin en sık düştüğü tuzak budur. Ürününüzün pek çok iyi yanı olabilir ve her birini söylemek istemeniz doğaldır. Ama her eklediğiniz özellik, bir öncekinin kalıcılığını azaltır. Seçmek, vazgeçmekle başlar.
Tek kelime, işinizi küçültmek anlamına da gelmez. O tesisatçı başka işler de yapabilir, müşteri bunu kapıdan girdiğinde öğrenir. Kelime, size o kapıyı açtıran şeydir. Elemek bu yüzden göründüğü kadar korkutucu olmaz, çıkardığınız özellikler ikinci sıraya geçer ve müşteri onları sizi tanıdıkça öğrenir.
Kelimenizi hangi sorularla bulursunuz?
Önce masaya oturup markanızın hangi konuda gerçekten güçlü olduğunu dürüstçe yazın. Müşterilerin size geri dönme nedenine bakın, çünkü kelime çoğu zaman orada saklıdır. Aday bir kelime bulduğunuzda onu sınayın: Müşteri bunu umursuyor mu? Bunu kanıtlayabilecek işleriniz var mı? Bunu yıllar sonra da söylemek ister misiniz?
Küçük bir deneme yapın. Birkaç müşterinize markanızı tek kelimeyle tarif etmelerini söyleyin. Cevaplar birbirine yakınsa bir kelimeniz oluşmaya başlamıştır. Herkes başka bir şey söylüyorsa markanız da herkese başka bir şey söylüyordur.
Kelime ararken yapılan yaygın hata, kalite ya da güven gibi herkesin kullandığı sözlere sarılmaktır. Rakibinizin de rahatça söyleyebileceği bir kelime size ait olamaz. Şu sınavı yapın: Bu kelimenin tersini savunan bir marka düşünebiliyor musunuz? Kimse kalitesiz olduğunu savunmayacağına göre, kalite kelimesi size bir yer açmaz.
Sahiplenmek istediğiniz kelime henüz kimsenin olmayabilir ya da çoktan bir rakibinizin olabilir. Kelime boştaysa erken davranmak büyük avantajdır. Bir rakibin elindeyse aynı şeyi daha yüksek sesle söyleyerek onu alamazsınız, yanında boş duran başka bir anlam aramanız gerekir.
Kelimeyi bulmak işin kolay kısmıdır. Zor olan, ondan sıkıldığınızda ya da cazip bir fırsat çıktığında yine onu söylemektir. Önce kelimenizi bulun, sonra onu sahiplenin ve ne olursa olsun hiç bırakmayın.
Danışmanlık
Markanız için doğru adımı birlikte belirleyelim.
Marka Masası’nda strateji, konumlandırma ve büyüme kararlarınızı birebir ele alıyoruz.
Diğer Yazılar

