Ahmet Furkan Budak — Stratejik Marka Danışmanı

Makaleler·Marka İletişimi

İnsanlar ürünü pek umursamaz, hissettiklerini umursar.

· Stratejik Marka Danışmanı ·

İnsanlar bir markayı özelliklerinden çok, kendilerinde bıraktığı duygu için tercih eder. Birçok marka iletişime başlarken çoğu zaman malzemeyi, teknik detayları ve kapasiteyi anlatır. Bu bilgiler gereklidir, ancak bir markayı tercih ettiren şey müşteride bıraktığı duygudur.

Çekirdeği anlatan marka, sabahı anlatan marka.

Bir kahve markası çekirdeği anlatmak yerine sabahın ilk sessiz anını anlatır. Bir spor ayakkabısı tabanı anlatmak yerine bitiş çizgisini anlatır. Ürün arka planda kalır, müşterinin yaşadığı an öne çıkar.

Bu bir numara gibi görünebilir, aslında insanın karar verme biçimine uyar. Kimse bir kahve paketini elinde tutarken çekirdeğin nerede yetiştiğini düşünerek duygulanmaz. O paketi alırken aklında evin sessizliği ve kendine ayırdığı birkaç dakika vardır. Teknik bilgi kararı destekler, kararı veren ise çoğu zaman o histir.

Yatak üreten bir firmayı varsayalım. Yay sayısını, kumaş yoğunluğunu, garanti süresini uzun uzun yazabilir. Bunların hepsi doğrudur ve müşteri sorduğunda cevabı hazır olmalıdır. Ama geceleri uyuyamayan bir insanın derdi, sabah dinlenmiş kalkabilmektir. O cümleyi bulan firma, yay sayısını sayan firmanın önüne geçer.

Hizmet sektöründe bu daha da belirgindir. Bir kuaför saç kesme tekniğini anlatabilir. Müşteri ise aynanın karşısından kalkarken kendine yeniden bakabilme hissini hatırlar. Bir veteriner kliniğine gelen insanın aklındaki tek şey, kucağındaki hayvanın iyi olup olmayacağıdır.

İşletmelere satış yapanlar bu yazıyı kendileri için geçersiz sayabilir. Oysa satın alma kararını veren de bir insandır. Yeni bir yazılım seçen yönetici, teknik tablonun yanında o karar yüzünden başının ağrımamasını da ister. Rahat uyumak ve ekibinin önünde haklı çıkmak da birer duygudur.

Teknik bilgi sıranın neresinde durmalı?

Ürün yine de sağlam olmak zorundadır. Duygu, iyi bir ürünün üstüne kurulur. Bitiş çizgisini anlatan ayakkabının tabanı ilk koşuda dağılıyorsa, anlatılan duygu markanın aleyhine döner.

Teknik bilginin yeri vardır, yalnız sırası farklıdır. Önce insanın neden ilgilenmesi gerektiği cevaplanır, sonra ikna edecek ayrıntılar gelir. Birçok markanın iletişimi bu sırayı tersine çevirdiği için ilk cümlede okuru kaybeder. Bilgi, ilgilenen insana anlatıldığında işe yarar.

Markalar teknik anlatmayı sever, çünkü teknik bilgi güvenli bir alandır. Doğruluğu ölçülebilir ve toplantıda kimseyi rahatsız etmez. Duyguyu söylemek ise cesaret ister, çünkü yanlış bir kelime insana yapmacık gelir. Üstelik ürünü yapan insanlar yıllarını o ayrıntılara vermiştir ve onları anlatmak ister. Müşterinin baktığı yer ise kendi günüdür.

Yazarken basit bir sınama kullanın. Her özelliğin yanına “yani?” diye sorun. “Sessiz motor” yazdıysanız, yani bebek uyurken çamaşır yıkayabilirsiniz. “Uzun pil ömrü” yazdıysanız, yani yolda şarj derdi yaşamazsınız. Birkaç kez “yani?” dediğinizde müşterinin hayatına dokunan cümleye varırsınız.

Müşterinin hayatında neye dokunuyorsunuz?

Bunu bulmak için ürününüzden uzaklaşın ve müşterinizin gününe bakın. Ürününüzle karşılaşmadan önce ne hissediyordu, sonra ne hissediyor? Aradaki fark, anlatmanız gereken şeydir. Aşağıdaki sorular o farkı bulmanıza yardım eder.

  • Müşteriniz ürününüzü kullandığı anda nerede, kiminle ve ne yapıyor?
  • Ürününüz olmasaydı o anda neyi eksik hissederdi?
  • Size geri dönen müşteriler hangi kelimelerle teşekkür ediyor?
  • Rakibiniz sizinle aynı özellikleri yazsa, geriye sizden ne kalırdı?

Bu soruların cevabı genelde broşürde yazmaz. Diyelim ki yemek takımı satıyorsunuz ve bir müşteri size “evde ilk kez herkes aynı sofraya oturdu” dedi. O cümle, ürün özelliklerinin tamamından daha çok şey anlatır.

Duygu reklam metninde kalmaz. Kutuyu açarken, faturayı okurken, müşteri hizmetlerini ararken de bir şey hissedilir. Reklamda sıcak bir sabah anlatan marka telefonda sizi bekletip soğuk bir cevap veriyorsa, bıraktığı duygu budur. İnsanın aklında kalan da o telefondur.

Her ürün aynı duyguya dokunmaz. Bir sigorta şirketinin bırakması gereken duygu huzurdur, bir eğlence parkının bırakması gereken duygu coşkudur. Kendi ürününüzün hangi duyguya ait olduğunu bilin ve o duygunun dışına çıkmayın.

Duygu, abartıyla karıştırılmamalı. Müşteriye uydurma bir coşku satmaya kalkarsanız bunu hemen anlar. Gerçekten yaşadığı bir anı doğru kelimeyle söylemeniz yeter, gerisini kendi hayatıyla o tamamlar.

Güçlü markalar ne sattıklarını anlatmaz, müşterinin hayatında neye dokunduklarını anlatır. Tercih edilmenin yolu da o temas noktasından geçer.

Danışmanlık

Markanız için doğru adımı birlikte belirleyelim.

Marka Masası’nda strateji, konumlandırma ve büyüme kararlarınızı birebir ele alıyoruz.

Diğer Yazılar