Makaleler·Satış
Kaybedilen satışın her zaman bir bahanesi vardır.
Ahmet Furkan Budak · Stratejik Marka Danışmanı ·
Her kaybedilen satış, sorulmayı bekleyen bir sorudur ve bahaneye sığınan satıcı o soruyu hiç duymaz. Satış kaçtığında suçu yükleyecek bir şey mutlaka bulunur. Bazen alıcı, bazen ürün, bazen zamanlama. Bazen hava, bazen de sektörün durumu.
Zaten tükenmeyecek tek şey bahanedir. Satıcı çok nadir kendini suçlar. Bunun arkasında kötü niyet aramayın, insan kendini korumak ister. Bir ret duyduktan sonra “Zaten almayacaktı” demek iyi gelir.
Bahanenin tehlikesi, çoğu zaman doğru görünmesidir. Hava gerçekten kötü olmuş olabilir, sektör gerçekten yavaşlamış olabilir. Ama aynı havada satış yapan biri de vardır. Bahaneyi sorgulamak için onun yanlış olduğunu kanıtlamanız gerekmez, tek başına yeterli olup olmadığını sormanız yeter.
Bahane neden bu kadar iyi gelir?
Bahanenin işi, canınızı acıtan şeyi sizden uzaklaştırmaktır. “Alıcı kararsızdı” dediğinizde yapacak bir şeyiniz kalmaz, dolayısıyla üzerinde çalışacak bir şeyiniz de kalmaz. “Piyasa durgundu” dediğinizde akşam rahat uyursunuz. Ertesi gün yapacağınız görüşme ise dünkünün aynısı olur.
Diyelim ki bir mobilya atölyesinin sahibi, büyük bir teklifin olumsuz döndüğünü öğrendi. Ekibine “Bütçeleri yokmuş” diyor. Oysa görüşmede bütçe hiç konuşulmamış, kararı verecek kişi de masaya hiç gelmemiş. Söylediği doğru çıkabilir, ama elinde kontrol edilmiş bir bilgi yok. Kontrol edilmemiş bahane, bir satış ekibinin edinebileceği en pahalı alışkanlıktır.
Bu sahnede bahane ekibe de bulaşır. Patron “Bütçeleri yokmuş” dediğinde kimse bütçeyi sormayı öğrenmez. Bir sonraki teklifte de aynı soru sorulmaz, aynı sürpriz yaşanır.
Kaçan satışı masaya yatıran sorular.
Halbuki her kayıp, üzerinde çalışılacak bir malzemedir. Kimse size bu malzemeyi hazır getirmez, çünkü o görüşmede siz vardınız. Ayrıntılar aklınızdayken oturun ve şunlara cevap arayın:
- Teklif net miydi?Müşteri ne alacağını, ne ödeyeceğini ve ne zaman teslim alacağını ilk okuyuşta anlayabildi mi?
- Doğru kişiye mi ulaştık?Karşımızdaki kişi kararı verebiliyor muydu, yoksa bizi başkasına aktarması mı gerekiyordu?
- Değeri gerçekten anlatabildik mi?Özellikleri mi saydık, bu işin müşteriye ne kazandıracağını mı gösterdik?
- Müşterinin itirazını dinledik mi, yoksa sadece cevap mı verdik?İtirazı sonuna kadar duyduk mu, cümle bitmeden savunmaya mı geçtik?
Son soru en zor olanıdır. Çoğu satıcı itiraz geldiğinde dinlemeyi bırakır ve cevabını hazırlamaya başlar. Müşteri bunu hisseder. Anlaşılmadığını düşünen insan itirazını tekrar etmez, “Bir düşüneyim” der ve kaybolur.
Cevapları yazarken kendinize karşı dürüst olun. “Teklif netti” demek kolaydır, çünkü teklifi siz yazdınız. Onu müşterinin gözünden okuyun, mümkünse ona sorun. Kaybettiğiniz müşteriye “Kararınızda neyin etkili olduğunu öğrenebilir miyim?” diye yazmak kimseyi küçültmez. Aldığınız tek bir dürüst cevap, onlarca tahminden daha çok işe yarar.
Kendinizi yıpratmadan sorumluluk almak.
Piyasanın gerçekten zor olduğu dönemler olur. Doğru teklife rağmen alınmayan kararlar da olur. Sorumluluk almak, bu payı ayırıp kendi payınıza bakmaktır. Payınız küçük olsa bile, değiştirebileceğiniz tek kısım odur.
Bahane ile nedeni şöyle ayırabilirsiniz. Neden, bir sonraki görüşmede farklı bir şey yapmanıza yol açar. Bahane ise hiçbir şeye dokunmadan konuyu kapatır. “Müşteri karşılaştırma yapacaktı” cümlesi bahane olarak kalabilir, “Karşılaştırmayı kolaylaştıran bir tablo hazırlamalıydık” cümlesi ise bir nedene dönüşür.
Bunu alışkanlığa çevirmek zor olmaz. Her kayıp görüşmeden sonra bir deftere tek cümle yazın: “Bir daha olsa neyi farklı yapardım?” Bir süre sonra aynı cümlelerin tekrar ettiğini görürsünüz. Size en çok satış kaybettiren şey, büyük ihtimalle o tekrar eden cümledir.
Sorumluluk alan satıcının farkı görüşmede hemen duyulur. Aynı itirazı ikinci kez duyduğunda hazırlıklıdır, bir sonrakinde teklifini ona göre yazmıştır. Bahaneye tutunan satıcı ise aynı itirazı her seferinde ilk kez duyuyormuş gibi şaşırır.
Ekibiniz varsa aynı dili onlara da öğretin. Kaybedilen satışı konuşurken kimi suçlayacağınızı aramayın, hangi soruya cevap bulamadığınızı arayın. Suçlu aranan toplantıdan bahane çıkar, soru sorulan toplantıdan çözüm.
Bu soruların cevabını aramayan satıcı, aynı hatayı bir sonraki görüşmede de tekrarlar. Bahane sizi bugün rahatlatır, sorumluluk ise yarın kazandırır.
Danışmanlık
Markanız için doğru adımı birlikte belirleyelim.
Marka Masası’nda strateji, konumlandırma ve büyüme kararlarınızı birebir ele alıyoruz.
Diğer Yazılar

