Ahmet Furkan Budak — Stratejik Marka Danışmanı

Makaleler·Pazarlama

Güçlü markalar bu 10 soruyla başlar.

· Stratejik Marka Danışmanı ·

Güçlü bir marka, kimin için var olduğundan yarattığı değişime kadar uzanan on soruya net cevap vererek başlar. Logo ve slogan bu cevapların üstüne kurulur. Cevaplar eksikse en iyi tasarım bile neyi anlatacağını bilemez.

Aşağıdaki listeyi bir denetim gibi okuyun. Her sorunun yanında, onu besleyen kavram ve kavramın sahibi yer alıyor. Cevabı hemen gelen soruları geçin, takıldığınız yerde durun. Listeyi yukarıdan aşağı okuyun, çünkü her soru bir öncekinin üstüne kurulur. Kimin için var olduğunuzu bilmeden o kişinin korkusunu bilemezsiniz.

  1. Bu marka kimin için var?Hedef Kitle · Kotler
  2. İnsanların hayatında neden olmalı?Altın Çember · Sinek
  3. Müşteri sizi hangi iş için seçer?Jobs to be Done · Christensen
  4. Sizi rakiplerden ayıran ne?Konumlandırma · Ries & Trout
  5. Zihinde hangi kelimeye sahipsiniz?Kelime Kuralı · Ries
  6. Kitleniz nelerden korkuyor?Kayıptan Kaçınma · Kahneman
  7. Satın almanın önündeki engel ne?Davranış Modeli · Fogg
  8. Geride hangi duyguyu bırakıyorsunuz?Zirve-Son Kuralı · Kahneman
  9. Sevdiklerine sizi önerirler mi?Net Promoter Score · Reichheld
  10. Yarattığınız değişimle gurur duyuyor musunuz?Marka Amacı · Stengel

Kimin için ve neden var olduğunuzu söyleyebiliyor musunuz?

İlk iki soru temeli atar. Hedef Kitle, markanızın mesajını ve ürününü yönlendirdiği belirli insan grubudur. “Herkes” bir hedef kitle olamaz, çünkü herkese seslenen marka kimseye seslenemez.

Altın Çember, anlatıya “ne”den önce “neden”den başlamayı önerir. Önce neden var olduğunuz gelir, sonra nasıl yaptığınız, en son ne sattığınız. Bir spor salonu sahibi düşünün. “Modern aletlerimiz var” cümlesi bir ürünü anlatır. “Masa başında çalışanların sırtı ağrımasın diye buradayız” cümlesi, o salonun insanların hayatındaki yerini anlatır.

Müşterinin zihninde hangi yeri tutuyorsunuz?

Jobs to be Done yaklaşımına göre müşteri bir ürünü, hayatında görülmesi gereken bir işi yaptırmak için seçer. Diyelim ki bir temizlik hizmeti veriyorsunuz. Müşteriniz sizi misafir gelmeden önce içi rahat etsin diye seçiyorsa rakibiniz başka bir temizlik firmasıyla sınırlı kalmaz.

Konumlandırma, markanızın zihinde rakiplerine göre tuttuğu yeri belirler. Kelime Kuralı bu yeri daraltır: Bir marka insanların aklında tek bir kelimeyle eşleştiğinde güçlenir. O kelimeyi siz seçmezseniz pazar sizin yerinize seçer.

Sizi rakiplerden ayıran şey için dürüst bir sınama var: Farkınızı anlatan cümleyi alın, altına rakibinizin adını yazın. Cümle hâlâ doğruysa elinizde bir fark yoktur.

Satın alma anını korku, engel ve hafıza belirler.

Kayıptan Kaçınma, insanların bir kaybın acısını aynı büyüklükteki bir kazancın sevincinden daha güçlü hissetmesini anlatır. Bu yüzden kitlenizin neden korktuğunu bilmek, ona ne vaat edeceğinizi bilmek kadar işe yarar. Çevrim içi eğitim satan biri için asıl korku, parasını ve vaktini boşa harcamak olabilir. Satış sayfanız o korkuya cevap vermiyorsa iyi vaatleriniz havada kalır.

Davranış Modeli ise bir davranışın gerçekleşmesi için motivasyonun, kolaylığın ve bir tetikleyicinin aynı anda bir araya gelmesi gerektiğini söyler. Satın almanın önündeki engel çoğu zaman bu üçünden birinin eksiğidir. Güzel bir ürünün karışık bir ödeme adımında kaybedilmesi bu yüzdendir. Engeli bulmak çoğu zaman yeni bir vaat eklemekten daha çok kazandırır.

Zirve-Son Kuralı, insanların bir deneyimi en yoğun anı ve son anıyla hatırladığını anlatır. Müşteriniz sizi bütün sürecin ortalamasıyla anmaz. Bu yüzden vedalaşma anını özenle kurun. Bir hizmeti bitirirken söylediğiniz son cümle, aradaki birçok ayrıntıdan daha uzun yaşar.

Önerilmek ve gurur duymak aynı yere çıkar.

Net Promoter Score, müşterilere sizi bir yakınlarına önerip önermeyeceklerini sorarak sadakati ölçer. Soruda “sevdikleri” kelimesi boşuna geçmiyor. İnsan, sevdiğine önerdiği şeyin arkasında kendi adıyla durur. Bu soruyu son müşterilerinize bugün sorun. Verdikleri cevaptan çok “Neden?” sorusuna söylediklerini not edin.

Marka Amacı, bir markanın kâr etmenin ötesinde insanların hayatında yaratmak istediği iyileşmedir. Bu yüzden son soru en zor olanıdır. Yarattığınız değişimle gurur duymuyorsanız diğer dokuz cevabı düzeltmek sizi kurtarmaz.

Cevaplarınızı kâğıda yazın ve ekibinizle karşılaştırın. Aynı soruya farklı cevaplar çıkıyorsa marka henüz kurulmamıştır. Logoyu bu cevaplardan sonra çizdirin.

Danışmanlık

Markanız için doğru adımı birlikte belirleyelim.

Marka Masası’nda strateji, konumlandırma ve büyüme kararlarınızı birebir ele alıyoruz.

Diğer Yazılar