Makaleler·Tüketici Davranışı
Alışılmışlığın konforu, en güçlü rakibinizdir.
Ahmet Furkan Budak · Stratejik Marka Danışmanı ·
Müşterinizin karşısındaki en güçlü rakip alışkanlığıdır ve onu ancak değişimin riskini azaltarak yenersiniz. Literatürde bu duruma statüko yanlılığı deniyor. İnsanlar, daha iyisi olsa bile mevcut olanı korumaya eğilimlidir. Yıllardır kullandıkları bir ürün, onlar için artık sadece bir ürün olmaktan çıkar, bir alışkanlığa dönüşür.
Birçok marka bu rakibi hesaba katmaz. Rakip listesi yapılırken aynı sektördeki firmalar yazılır, özellikler yan yana konur. Oysa müşterinin önündeki en kolay seçenek çoğu zaman hiçbir şeyi değiştirmemektir. Bu seçenek çaba istemez, üstelik riski de görünmez.
Bu yüzden kendi ürününüze bakarken yalnızca rakiplerinizle kıyaslamayın. Müşterinizin bugün ne kullandığını ve ona neden dokunmadığını sorun. Kimi zaman ortada rakip ürün bile yoktur, eski bir defter ya da yerleşmiş bir yöntem vardır. Asıl rekabet o defterle yapılır.
Bildiği, bilmediğinden neden daha iyi gelir?
Alıştığı bir ürünü ya da markayı bırakmak kimseye kolay gelmez. Risk almak, rahatını bozmak istemez. Mevcut haliyle hoşnuttur ve yeni bir şeyi deneyip memnun kalmama endişesini taşımak istemez. Çoğu zaman “Bildiğim, bilmediğimden iyidir” diye düşünür.
Bu düşünce mantıksız sayılmaz. Bilinen ürünün kusurlarını müşteri zaten tanır, onlarla yaşamayı öğrenmiştir. Yeni ürünün kusurları ise henüz bir sürprizdir. İnsan, tanıdığı bir sıkıntıyı tanımadığı bir ihtimale tercih eder.
Mahalle marketinin rafında yeni bir zeytinyağı markası belirdiğinde ne olur? Müşteri tadının daha iyi olduğunu duysa bile eli yıllardır aldığı şişeye uzanır. Yeni marka ne kadar iyi anlatırsa anlatsın, o anı kazanmak zordur. Çünkü el, karar vermekten daha hızlıdır.
Alışkanlık satın alma anında da kendini gösterir. Müşteri karşılaştırma yapmaz, düşünmez bile. Bir ürün ne kadar uzun süre aynı yerde durmuşsa o kadar az sorgulanır. Mevcut ürünün elindeki şey bir üstünlükten çok bir ayrıcalıktır, çünkü kimse onu her seferinde yeniden seçmek zorunda kalmaz.
Daha iyi ürün tek başına kapıyı açmaz.
Bu yüzden müşteriyi ikna etmek için sadece daha iyi olmak yetmez. Deneme imkânı sunmak, güvence vermek, geçişi zahmetsiz hale getirmek gerekir. Müşteri ürününüzün iyi olduğunu düşünüyor olabilir, yine de yerinden kalkmaz. Çünkü değişimin bedelini ödeyecek kişi odur.
- Deneme imkânıKüçük boy, örnek ya da kısa süreli kullanım sunun. Müşteri büyük bir karar vermeden ürünle tanışsın.
- Güvenceİade koşullarını, memnun kalmazsa ne olacağını açıkça yazın. Belirsiz bir güvence hiç güven vermez.
- Zahmetsiz geçişEski üründen yenisine geçerken uğraşacağı adımları azaltın. Kurulumu siz yapın, formu kısaltın.
Bu maddelerin ortak yanı, müşterinin aklındaki “Ya memnun kalmazsam?” sorusunu cevaplamasıdır. Birçok marka bu soruya yeni özellikler anlatarak cevap verir. Oysa endişeli bir insana daha çok özellik anlatmak endişesini azaltmaz, hatta artırır. İlk adımı küçültün, vazgeçmeyi kolaylaştırın.
Sık yapılan bir yanlış da indirimle alışkanlığı kırmaya çalışmaktır. İndirim müşteriyi bir kez denemeye itebilir, ama denemenin önündeki korkuyu kaldırmaz. Üstelik düşük fiyat, kimi müşteride “Neden bu kadar ucuz?” endişesini de doğurur. Riski azaltan şey güvencedir.
Geçişin önündeki taşları tek tek sayın!
Diyelim ki küçük bir işletmeye yeni bir kasa yazılımı satıyorsunuz. İşletme sahibinin aklında fiyat ve özelliklerden önce başka sorular vardır. Eski kayıtlar ne olacak, personel bunu öğrenebilecek mi, yoğun bir günde sistem kilitlenirse kimi arayacağım? Bunların cevabını vermeyen bir teklif, ne kadar ucuz olursa olsun riskli görünür.
Kendi ürününüz için bir liste yapın. Müşteri size geçmek için neyi bırakıyor, neyi öğrenmek zorunda kalıyor, yanlış giderse neyi kaybediyor? Her maddenin karşısına onu hafifleten bir şey yazın. Boş kalan satırlar, satışınızın önündeki gerçek engellerdir.
Sabırlı olun. Yıllar içinde oluşmuş bir alışkanlık tek bir teklifle kırılmaz. Müşteri önce merak eder, sonra dener. Bu süre boyunca aklında kalın ve ilk denemeyi olabildiğince küçük tutun.
Alışkanlıkla kavga etmeyin, onu anlayın. Tanıdık bir kullanım ve tanıdık bir dil, yeni olanı daha az yabancı kılar. Değişimin riskini azaltan marka, alışkanlığı kırmayı da başarır.
Danışmanlık
Markanız için doğru adımı birlikte belirleyelim.
Marka Masası’nda strateji, konumlandırma ve büyüme kararlarınızı birebir ele alıyoruz.
Diğer Yazılar

