Ahmet Furkan Budak — Stratejik Marka Danışmanı

Makaleler·İstatistik

Satışta “bana göre” yoktur, “onlara göre” vardır.

· Stratejik Marka Danışmanı ·

Bir ürünün kime uygun olduğunu hedef kitlenizin verileri söyler, sizin zevkiniz bu kararda oy sahibi olmaz. Bir ürünün satışıyla ilgilenen kişi “bana göre”, “bana uygun”, “benim için” gibi ifadelerden bilhassa kaçınmalıdır. Neden diye soracak olursanız, pazarlamada ve satışta “bana göre” olmaz, “onlara göre” olur. Size uygun olan bir ürün, ürünün hedef kitlesine uygun olmayabilir.

Bu cümle kulağa basit gelir, ama uygulaması alışkanlıkla mücadele ister. İnsan kendi beğenisini doğal olarak doğru sanır. Bir ürüne emek verdiyseniz ona bakışınız da o emeğin içinden gelir. İyi satıcı, kendi gözünün sınırını bilen kişidir.

En yakın örnek neden en yanıltıcı örnektir?

“Bana göre” demek kolaydır, o an akla mantıklı da gelir. Çünkü elinizin altındaki en yakın örnek kendinizsiniz. Ambalajın rengini seçerken kendi gözünüz, tadı ayarlarken kendi damağınız devreye girer. Oysa ürünü satan kişi sizsiniz, kasaya gelecek kişi başka biridir.

Bir kafe işletmecisi düşünün. Kendisi sert kahve seviyor, bu yüzden menüyü sert kahvelere göre kuruyor. Mahallede ise sütlü ve tatlı içecekler arayan gençler oturuyor. Kendi damağına göre kusursuz bir menü yapmıştır, ama kasa bunu doğrulamaz.

Kafa karıştıran kısım da budur. İşletmeci ürününe inanır, kaliteden ödün vermez. Yine de müşterinin aradığı başka bir şeydir. Ürünü iyi yapmıştır, yalnızca müşterisini unutmuştur.

Aynı hata satış görüşmesinde de yapılır. Müşteriye “Bence bu renk daha iyi” ya da “Ben olsam bunu alırdım” demek samimi görünür, ama müşterinin ihtiyacı hiç konuşulmamış olur. Karşınızdaki kişinin neye ihtiyaç duyduğunu sormadan yaptığınız öneri, kendi alışverişinizi yapmaktan farksızdır.

Zevkiniz tek kişilik bir örneklemdir.

Ancak pazarlama, araştırmaya dayanan bir disiplindir ve öznel yargılarla yön bulamaz. Bu yüzden kişisel zevki bir kenara bırakıp nesnel düşünmek gerekir. Zevkinizin kötü olduğunu kimse söylemiyor. Yalnızca zevkiniz, tek kişilik bir örneklemdir.

Sahada bu hata kılık değiştirerek gelir. “Bence bu fiyat fazla”, “Benim çevremde kimse bunu kullanmaz”, “Ben olsam almam” cümleleri toplantıda çok rahat söylenir. Çevreniz çoğunlukla size benzeyen insanlardan oluşur. O yüzden çevrenizden aldığınız onay da çoğu zaman kendi görüşünüzün yankısıdır.

Deneyiminizin yeri elbette vardır. Size hangi soruyu soracağınızı o söyler. Cevap ise müşteriden gelir. “Bence böyle” cümlesini karar olarak bırakmayın, sınanacak bir fikre çevirin.

Kendinizi “Hoşuma gidiyor” derken yakalarsanız durun. Aynı cümleyi “Müşterilerim bunu seçiyor” diye kurabiliyor musunuz? Kuramıyorsanız elinizde henüz bir karar yok, yalnızca bir tercih vardır.

Hedef kitlenizi tarif ederken de dikkatli olun. “Herkes kullanır” ya da “Kaliteyi seven insanlar” bir hedef kitle tarifi sayılmaz. Bu kişilerin neyi, ne zaman ve neden aldığını bilmiyorsanız “onlara göre” düşünmeniz de mümkün olmaz. Önce onların kim olduğunu öğrenin.

Yargının yerine koyabileceğiniz bilgiler.

Veri dediğimiz şey her zaman büyük bir araştırma bütçesi gerektirmez. Satış kayıtlarınız ve müşterilerle yaptığınız konuşmalar iyi bir başlangıçtır. Önemli olan, karar vermeden önce kendi cümlenizi bir soruya çevirmektir.

  • Hangi ürün kime satılıyor?Satış kayıtlarınıza bakın. En çok satılan ürün, sizin en sevdiğiniz ürün olmayabilir.
  • Müşteri kendi sözleriyle ne istiyor?Sorularını, şikâyetlerini ve en sık kullandığı ifadeleri not edin.
  • Küçük bir deneme ne gösteriyor?Karar vermeden önce seçenekleri gerçek müşterilerin önüne koyun ve hangisinin tercih edildiğine bakın.
  • “Bana göre” diyene ne sorarsınız?Nazikçe sorun: Hangi müşteriye göre, neye dayanarak?

Veriye bakarken de aynı tuzak bekler. İnsan, kendi görüşünü destekleyen bilgiyi daha kolay görür. Bir satış raporunu açmadan önce neyi merak ettiğinizi yazın ve çıkan cevap hoşunuza gitmese bile kabul edin. Veri sizi haklı çıkarmak için açılmaz.

Bu alışkanlık ekibin dilini de değiştirir. “Bence” yerine “Müşterilerimiz böyle söylüyor” denmeye başladığında tartışma kişisellikten çıkar. Kimsenin zevki yargılanmaz, karar da kimsenin hatırına alınmaz.

Kendi ürününüze, onu ilk kez gören bir müşterinin gözüyle bakmak zordur. Bu yüzden kendi sesinizi biraz kısın, müşterinin sesini açın. Neyin kime göre olduğunu size veriler söyler.

Danışmanlık

Markanız için doğru adımı birlikte belirleyelim.

Marka Masası’nda strateji, konumlandırma ve büyüme kararlarınızı birebir ele alıyoruz.

Diğer Yazılar