Makaleler·Satış Ahlakı
Alıcıya yarar sağlamayan bir satış, satıcıya zarar getirir.
Ahmet Furkan Budak · Stratejik Marka Danışmanı ·
Müşterinin işine yaramayacak bir satışı yapmayın, çünkü o gün kazandığınızı zamanla kaybedersiniz. Alıcıya yarar sağlamayan bir satış, satıcıya zarar getirir. Heinz Goldmann, Müşteri Kazanmak kitabında bunu satış ahlakının bir numaralı ilkesi olarak tanımlar. Ne pahasına olursa olsun satış yapmak, müşterinin faydasına olmayan bir ürünü ya da hizmeti satmak kısa vadede kazandırsa da uzun vadede kaybettirir.
Kısa vadeli kazanç cazip görünür, çünkü hemen ölçülür. Kasa dolar, gün iyi biter. Uzun vadeli kayıp ise sessiz gelir. Ürünün işine yaramadığını anlayan müşteri önce size yazmayı bırakır, sonra sizi soran birine ne diyeceğini seçer.
Çoğu satıcı burada bir hesap hatası yapar. Müşterinin zararını kendi kazancından ayrı bir defterde tutar. Oysa ikisi aynı deftere yazılır. Müşterinin yaşadığı hayal kırıklığı bir süre sonra iade, şikâyet ya da kötü bir söz olarak size geri döner. Bir satışın gerçek sonucu, faturanın kesildiği gün belli olmaz.
Ahlak ile kazancı karşı karşıya koymak da alışılmış bir hatadır. Satıcı “Ya dürüst olacağım ya satacağım” diye düşünürse iki tarafı da kaybeder. Müşterisine yarar sağlayan satıcı, onu bir sonraki alışverişe yeniden ikna etmekle uğraşmaz. Ahlaklı satış, tekrar eden satışın da en kısa yoludur.
Müşteriyi alt eden satıcı neyi kazanmış olur?
Satış, müşteriyi alt etmek olmaz. Müşteriyle birlikte hareket etmek, onu kazanmak sanatıdır. İtirazları tek tek susturup karşısındakini köşeye sıkıştıran satıcı görüşmeyi kazanmış sayılabilir. Ancak müşteri kapıdan çıkarken kendini yenilmiş hissediyorsa, o satış zaten sorunlu başlamıştır.
Bir spor salonu işletmecisinin masasına oturalım. Karşısındaki kişi salona pek sık gelemeyeceğini, asıl derdinin bel ağrısı olduğunu söylüyor. İşletmeci yine de uzun dönemli üyeliği imzalatıyor. Üyelik kartı bir süre sonra çekmecede unutulur, ama o kişinin çevresine anlatacakları unutulmaz.
Fayda görmüyorsanız süreci siz durdurun!
Görüştüğünüz alıcıya o satışın fayda sağlamayacağını düşünüyorsanız, süreci daha fazla sürdürmemelisiniz. Bu cümleyi yazması kolaydır, uygulaması zordur. Ay sonu yaklaşırken, emek verdiğiniz bir görüşmeyi kendi elinizle kapatmak kimseye kolay gelmez.
Görüşmenin ortasında durup kendinizi sınayabilirsiniz. Bu kişinin yerinde olsam, bu ürünü bu koşullarla alır mıydım? Anlattıklarım doğru mu, yoksa işime gelen kısımları mı seçiyorum? Ürün beklediği sonucu vermezse bu insanın yüzüne bakabilir miyim? Cevaplardan biri sizi rahatsız ediyorsa, durun ve açıkça söyleyin.
Açıkça söylemek karmaşık bir iş olmaz. “Bu ürün sizin ihtiyacınızı karşılamaz” ya da “Bu iş için doğru adres biz olmayız” demek yeter. O an satışı kaybetmiş gibi hissedersiniz. Karşınızdaki kişinin gözünde ise kendisini düşünen biri olursunuz ve insan, kendisini düşünen birini unutmaz.
Durdurduğunuz satışta müşteriye bir yol da gösterin. Size uymuyorsa doğru ürünün ne olduğunu söyleyin ya da önce çözmesi gereken şeyi anlatın. Bir müşteriyi eli boş uğurlamak ile yol göstererek uğurlamak aynı şey olmaz.
Satış ekibi yönetiyorsanız bu ölçüyü yazılı hale getirin. Hedef ile müşterinin yararı çatıştığında ne yapılacağını önceden konuşun. Hedefi tutturmak için müşteriyi zorlayan satıcıyı ödüllendiriyorsanız, ahlak konuşmalarının bir karşılığı kalmaz. İnsanlar ne söylediğinizden çok neyi ödüllendirdiğinize bakar.
Düzenli müşteri daha hassas bir terazi ister.
Size güvenen, düzenli olarak sizden alan bir müşteri varsa ona daha da hassas davranmanız gerekir. O müşteri artık karşılaştırma yapmaz, önerinizi olduğu gibi kabul eder. Güven, karşınızdakinin kontrolü size bırakması demektir. Bu kontrolü kötüye kullanmanın en kolay fırsatı da onunla gelir.
Diyelim ki uzun süredir sizden alan bir restoran sahibi “Ne öneriyorsan onu yolla” diyor. Depoda bekleyen ürünü ona yıkmak o an için kolay bir çözümdür. Oysa o cümle size verilmiş bir yetkidir ve bir kez kötüye kullanıldığında geri gelmez.
Düzenli müşteriyle çalışırken ara sıra kendi önerinizi sorgulayın. Bu kişiye son önerdiğiniz şey gerçekten işine yaradı mı? Daha az alması gereken bir dönem olduysa bunu ona siz söylediniz mi? Bu türden küçük dürüstlükler, hiçbir kampanyanın veremeyeceği bir bağ kurar.
Çünkü satışta satıcının vicdanının rahat olması önemlidir. Vicdanınız rahat olduğunda sesiniz de değişir, müşteri bunu duyar. Fiyatınızı daha rahat söyler, itirazı daha sakin karşılarsınız. Zaten insani olarak da böyle olmalıdır.
Danışmanlık
Markanız için doğru adımı birlikte belirleyelim.
Marka Masası’nda strateji, konumlandırma ve büyüme kararlarınızı birebir ele alıyoruz.
Diğer Yazılar

