Ahmet Furkan Budak — Stratejik Marka Danışmanı

Makaleler·Müşteri İlişkileri

Müşterinin her isteği yerine getirilmez.

· Stratejik Marka Danışmanı ·

Müşterinin her isteğini yapmak yerine isteğin arkasındaki gerçek ihtiyacı bulun, ürüne yön veren siz olun. Bu cümle ilk duyulduğunda müşteri odaklılığa ters düşüyor gibi görünebilir. Oysa her müşterinin kendine özgü bir durumu vardır ve ihtiyaçları birbirinden farklı olabilir. Müşterinin istediği bazen bir özellik, bazen de bambaşka bir ürün olabilir.

Müşteri odaklılık sık yanlış okunan bir kavramdır. Çoğu işletme onu “müşteri ne derse o” diye anlar. Böyle anladığınızda karar verme işini en son konuşan kişiye devretmiş olursunuz.

İki müşteri aynı cümleyi kurabilir ve bambaşka şeyler kastedebilir. Biri “Daha hızlı olsun” derken beklemekten şikâyet ediyordur, diğeri işini nasıl bitireceğini bilemediği için acele ediyordur. Cümleye göre iş yaparsanız ikisini de ıskalarsınız.

“Tabii ki yapalım” cümlesinin faturası sonradan gelir.

Her isteğe “Tabii ki yapalım” demek ilk duyduğunuzda iyi gelir. Müşteri memnun ayrılır, siz de onu kazandığınızı düşünürsünüz. Ama bu yaklaşım size her zaman doğru içgörüyü kazandırmaz. Müşterinin dile getirdiği şey, çoğu zaman kendi bulduğu çözümdür. Sorunun kendisi o çözümün altında durur.

İnternetten ayakkabı satan birini ele alalım. Bir müşteri “Sitenize numara karşılaştırma tablosu ekleyin” diye yazıyor. Tabloyu eklemek kolay. Ama ona neden istediğini sorduğunuzda asıl dert çıkıyor: geçen sefer ayakkabı küçük gelmiş, iade süreci de yorucu olmuş. İstek bir tabloydu, ihtiyaç ise doğru numarayı ilk seferde bulma güvencesiydi.

Bu ihtiyacı bildiğinizde belki tabloya hiç gerek kalmaz. Ürün sayfasına yazacağınız tek cümle ya da daha kolay bir iade süreci aynı işi görür. Sormasaydınız, müşterinin derdini çözmeyen bir tabloyu herkesin önüne koymuş olacaktınız.

Bir kişinin isteğini herkes öder.

Bir müşterinin talebini karşılamak için yaptığınız değişiklik, diğer müşterileriniz için ürünü daha karmaşık hale getirebilir. Talebi getiren kişi karşınızda oturuyor, sesi duyuluyor. Ürünü sessizce kullanan çoğunluk ise o konuşmada yok. Yapılan her istisnanın bedelini en çok onlar öder.

Her isteği hayata geçiren bir ürün, zamanla kimseye tam olarak hitap etmeyen bir yapıya dönüşür. Ürününüzün odağı dağılır, ekibinizin enerjisi tükenir. Ekip bir müşterinin acil işinden diğerine koşar, planladığı işi bitiremez. Bir süre sonra yol haritanızı en yüksek sesle konuşan müşteri yazmaya başlar.

En zor durum, isteği getiren kişinin önemli bir müşteri olmasıdır. Gelirinizin büyük kısmını veren biri bir şey istediğinde hayır demek riskli görünür. Ama tek bir müşterinin ihtiyacına göre şekillenen ürün, o müşteri gittiği gün ortada kalır. Ona özel iş yapacaksanız bunu ayrı bir iş olarak konuşun, ürünün kendisine karıştırmayın.

Gelen bir isteği nasıl ayıklarsınız?

İsteklere kapıyı kapatmak çözüm olmaz. Müşterinin söyledikleri en değerli bilgi kaynağınızdır, yeter ki ham haliyle ürüne girmesin. Her istek için aşağıdaki sırayı izleyin.

  1. Önce neden diye sorunİsteği not etmeden önce müşteriye bunu neden istediğini sorun. İlk cevapla yetinmeyin, o cevabın da nedenini sorun.
  2. Aynı derdi başkası da yaşıyor mu, bakınTek bir sesi mi duyuyorsunuz, yoksa farklı müşteriler farklı kelimelerle aynı şeyi mi söylüyor? İkincisi bir işarettir.
  3. Ürünün var olma sebebiyle yan yana koyunİstek bu sebebi güçlendiriyorsa konuşmaya değer. Başka bir ürünü tarif ediyorsa not alıp kenara koyun.
  4. Çözüme siz karar verinMüşteri sorunu getirir. Çözümün biçimini, ürünü bütün olarak gören kişi belirler.

İstekleri bir yerde toplayın. Kimden geldiğini ve o kişinin ne yapmaya çalıştığını yazın. Zamanla bu liste size hangi dertlerin tekrar ettiğini, hangilerinin tek kişiyle sınırlı kaldığını gösteren bir haritaya dönüşür.

Yaptığınız değişiklikleri de gözden geçirin. Hangisi birden fazla müşterinin işine yaradı? Hangisini artık kimse kullanmıyor?

“Hayır” diyecekseniz nasıl dediğiniz de önemlidir. Müşteriye derdini anladığınızı gösterin ve neden yapmadığınızı açıkça söyleyin. Çoğu müşteri reddedilmekten çok duyulmamaktan rahatsız olur. Bazen en dürüst cevap, ona daha uygun bir ürünü göstermektir.

Müşteri odaklı olmak, müşteriyi ciddiye almak ve isteğinin altına inmektir. İsteğin arkasındaki gerçek ihtiyacı anlamaya çalışın. Müşteriyi dinleyin, ama ürününüze yön veren siz olun.

Danışmanlık

Markanız için doğru adımı birlikte belirleyelim.

Marka Masası’nda strateji, konumlandırma ve büyüme kararlarınızı birebir ele alıyoruz.

Diğer Yazılar