Ahmet Furkan Budak — Stratejik Marka Danışmanı

Makaleler·Girişimcilik

En mükemmel planı bekleyenler, hiçbir zaman adım atamamıştır.

· Stratejik Marka Danışmanı ·

En iyi işler kusursuz planı bekleyenlerden çok, sürekli deneyenlerin elinden çıkar. David Bayles ve Ted Orland, Art & Fear kitabında bir seramik öğretmeninin deneyini anlatır. Öğretmen sınıfın yarısına ürettikleri miktara, diğer yarısına tek ve kusursuz bir esere göre not verir.

Miktar grubu sürekli denedi ve iyi eserler burada üretildi. Kusursuzluk grubu mükemmeli bekledi ve gösterecek eser kalmadı. Bu deneyin bize söylediği şey açık. Elinize aldığınız her parça size bir şey öğretir, elinize almadığınız parça hiçbir şey öğretmez.

Siz de her gün aynı seçimi yapıyorsunuz. Bir ürünü çıkarmak mı, onu biraz daha düzeltmek mi? Bir teklifi göndermek mi, bir gece daha üzerinde çalışmak mı? Her seferinde bekleyen taraf kazanmış gibi görünür, çünkü hata yapmamıştır. Öğrendiği bir şey de yoktur.

Plan yapmak neden bu kadar güvenli hissettirir?

Plan yapmak çalışıyormuş hissi verir. Tabloları doldurur, sunumu bir kez daha düzeltirsiniz. Akşam olduğunda yorgunsunuzdur, ama işinizden hâlâ kimsenin haberi yoktur. Plan, reddedilmekten koruyan rahat bir odadır.

Bekleyişin altında çoğu zaman bir korku yatar. Ürününüzü birinin önüne koyduğunuzda duyacağınız cevabın korkusu. “Biraz daha hazırlanayım” cümlesi kulağa sorumlu gelir, çoğu zaman da kaçmanın en kibar hâlidir. Bunu fark etmek işin yarısıdır.

Mükemmeliyetçilik bir de kimlik meselesine dönüşür. “Ben ancak en iyisini yaparım” diyen kişi, ilk hâlini gösterince kendisini de ortaya koymuş hisseder. Gösterdiğiniz şey bir denemedir, o denemenin sonucu kim olduğunuza hüküm vermez. İşinizi kendinizden ayırdığınızda göstermek kolaylaşır.

Beklerken dünya da durmaz. Üzerinde düşündüğünüz fikri başkası çirkin bir hâliyle de olsa çıkarır ve müşteriyi tanımaya başlar. Kusursuz hâliniz hazır olduğunda müşteri çoktan birine alışmış olur.

Sahada alınan ders masada alınmaz.

Sürekli üretenler her hatadan öğrenir, mükemmeli bekleyenler teoride kalır. İş dünyası da aynı kuralla işler. Bir müşterinin fiyatınıza vereceği tepkiyi hiçbir tablo size söyleyemez. Menünüzdeki hangi ürünün tutacağını da ancak satınca öğrenirsiniz.

Sahada öğrendiğiniz şey çoğu zaman planda hiç yer almamıştır. Müşteriniz ürününüzü sizin düşünmediğiniz bir amaçla kullanır, en çok övdüğünüz özelliği hiç fark etmez. Bunları masa başında tahmin edemezsiniz. Bu yüzden erken çıkmak, yanlış planla uzun süre yürümekten ucuza gelir.

Ev yemeği satmak isteyen iki kişi düşünün. Biri aylarca isim ve ambalaj üzerine kafa yoruyor. Öteki aynı hafta komşularına birkaç porsiyon yapıp satıyor, tuzun fazla kaçtığını o akşam öğreniyor. Aylar sonra ikisini yan yana koyun. Birinin elinde kusursuz bir dosya, diğerinin elinde müşterileri ve hatalarından çıkmış bir reçete vardır.

Bunu plansızlığa övgü sanmayın. Plan yol haritası olarak işe yarar, sığınak olarak işinizi bitirir. Planınız bir sonraki denemenin tarihini içeriyorsa size hizmet ediyordur. İçermiyorsa siz ona hizmet ediyorsunuzdur.

Hata payını baştan kabul edin. İlk hâliniz zayıf olacak, bu işin doğası. Yeterince erken gösterdiyseniz biraz utanmanız da normaldir. O utanç öğrenmenin bedelidir ve düşündüğünüzden çabuk geçer.

Masanızdaki planı alın ve bakın. Bu planın hangi kısmı bir müşterinin ağzından çıktı, hangi kısmı sizin tahmininiz? Tahmin olan her satır, sahaya çıkmayı bekleyen bir sorudur.

Bu hafta neyi ortaya koyacaksınız?

Mükemmeli beklemekten çıkmanın yolu küçülmekten geçer. Büyük bir lansman yerine küçük bir deneme kurun. Şu adımları bir kâğıda yazın ve takviminize bir gün işaretleyin.

  1. KüçültünFikrinizin kısa sürede birinin önüne çıkabilecek en küçük hâlini belirleyin.
  2. Tarih koyunHazır olmasa da göstereceğiniz günü şimdi yazın ve bunu birine söyleyin.
  3. GösterinTanımadığınız birkaç kişiye sunun, yorumlarını onların cümleleriyle not alın.
  4. Yeniden yapınÖğrendiğiniz tek bir şeyi değiştirip ikinci hâlini çıkarın.

Her tur size bir şey öğretir ve bir sonraki turu kolaylaştırır. Elinizdeki iş bir süre sonra, masada tasarladığınız hâlinden çok daha sağlam olur. Kusursuzluğu bir hedef olarak tutabilirsiniz, başlama şartı yaptığınızda ise yerinizden kıpırdayamazsınız.

Mükemmel plan, yola çıkanların geriye dönüp çizdiği haritadır. Zaten atalarımız da boşuna “Yol yürümekle alınır” dememiştir.

Danışmanlık

Markanız için doğru adımı birlikte belirleyelim.

Marka Masası’nda strateji, konumlandırma ve büyüme kararlarınızı birebir ele alıyoruz.

Diğer Yazılar