Ahmet Furkan Budak — Stratejik Marka Danışmanı

Makaleler·Marka İnşası

Siz farkında olmasanız da markanız zaten inşa ediliyor.

· Stratejik Marka Danışmanı ·

Markanız, siz bir strateji kursanız da kurmasanız da attığınız her adımla zaten inşa ediliyor. Herkes marka inşa etmekten bahseder. Ama marka inşası doğal akışta da gerçekleşir. Bir strateji kurmadan attığınız adımlar bile aslında markanıza hizmet eder, yalnızca farkında olmazsınız. Çevremizde böyle büyüyen pek çok marka görürüz.

Müşteriye verdiğiniz her cevap bir marka kararıdır.

Bir mahalle lokantası hayal edin. Sahibi hiçbir toplantıda marka kelimesini kullanmamış. Ama yemek hep aynı lezzette çıkıyor, masaya gelen kişinin adı hatırlanıyor, hesapta sürpriz olmuyor. Birkaç sene sonra o semtte lokantanın adı güvenle aynı cümlede geçmeye başlıyor. Kimse plan yapmadı, yine de ortada bir marka var.

Küçük işletmelerde bu daha da görünürdür. Müşteri çoğu zaman doğrudan sizinle konuşur, sizin kararınızı yaşar. Telefona bakış biçiminiz ve iadeye verdiğiniz cevap tek tek hafızaya yazılır. Tek bir broşür hazırlamadan önce bile markanız epey söz söylemiştir.

Aynı akış ters yönde de çalışır. Geç dönülen bir mesaj, her seferinde farklı söylenen bir fiyat, teslim gününde gelen özür de markanıza işlenir. Müşteri bunları tek tek not etmez, ama toplamından bir kanaat çıkarır. Siz karar verseniz de vermeseniz de bir şey inşa ediliyor. Sormanız gereken, o şeyin ne olduğudur.

Doğal akış nerede yetmez?

Kendiliğinden gelen büyümenin bir zayıflığı vardır: Neden işe yaradığını kimse bilmez. İşler iyi giderken bu sorun görünmez. Yeni bir şube açmak ya da ekibi büyütmek gerektiğinde ortaya çıkar. Sahibinin kafasında duran şey başkasına aktarılamaz, çünkü ona hiç ad konmamıştır.

O lokantayı yeniden düşünün. İkinci şube açıldığında yeni ekip ne yapacağını bilmez. Hangi alışkanlığın o yeri o yer yaptığını kimse tarif edemez. Menü kopyalanır, kapıdaki karşılama kopyalanamaz. Müşteri yeni şubeye gider ve “Aynı yer gibi gelmedi” der.

Burada iki yanılgı birbirini besler. Biri “Biz markalaşmayla uğraşmıyoruz, işimize bakıyoruz” der, ama işine bakış biçimi zaten markasıdır. Öteki “Önce marka çalışması yapalım, sonra başlarız” der ve aylarca bekler, o arada kurduğu her temas iz bırakmaya devam eder. Markayı işten ayrı bir proje gibi görmek ikisini de yanıltır.

Bunun farkına vararak yol aldığınızda markanızı bütünleştirip büyütmek ve hedefinize ulaştırmak çok daha mümkün hale gelir. Rekabetin yoğun olduğu bir ortamda başka türlü davranmak zaten düşünülemez. Yanınızdaki rakip de aynı müşteriye sesleniyor ve onun adımları da bir birikim yaratıyor. Aradaki farkı, birikiminizin tek bir yöne akıp akmadığı belirler.

Büyük plandan önce küçük bir sayım yapın!

Strateji belgesi yazmaya oturmadan önce elinizde ne olduğuna bakın. Bir kâğıt alın ve müşterilerinizin sizi başkasına nasıl anlattığını yazın. Onların kullandığı kelimeler, markanızın bugünkü halidir. Belki siz kendinizi “yenilikçi” sanıyorsunuz, müşteriniz ise sizden “sözünün eri” diye bahsediyor. İkincisi çoğu zaman daha değerli bir bilgidir.

Bu cümleleri toplamak için büyük bir araştırmaya ihtiyacınız yoktur. Son aldığınız mesajları okuyun, size yapılan yorumlara bakın, bir hafta boyunca kasada duyduğunuz sözleri not edin. Aynı ifade birkaç kez karşınıza çıkıyorsa markanız o noktada çoktan bir yer edinmiş demektir. O kelimeyi kendi kelimeniz haline getirin.

Ardından ekibinizle şu soruları konuşun. İnsanlar bize neden geri geliyor? Hangi konuda bizi arıyorlar, hangi konuda akıllarına hiç gelmiyoruz? Farkında olmadan edindiğimiz hangi alışkanlık artık kimliğimiz oldu?

Cevaplar size iki liste verir. Birinde tesadüfen doğru yaptığınız ve korumanız gereken şeyler vardır, diğerinde durdurmanız gerekenler. İlk listeyi bilinçli hale getirdiğinizde tesadüf bir yönteme dönüşür. İkinci listeyi uyguladığınızda birikiminiz sızdırmayı bırakır.

Farkında olmak karar almayı da kolaylaştırır. Yeni bir ürün ya da yeni bir ortak önünüze geldiğinde onu markanızın bugünkü haline koyup bakarsınız. Uyuyorsa ilerlersiniz, uymuyorsa neden uymadığını konuşursunuz. Dağınık büyüyen marka ile bütünleşerek büyüyen marka arasındaki fark bu küçük anlarda oluşur.

Farkına varmak için her şeyi yıkıp yeniden kurmanız gerekmez. Yaptığınız işin adını koyun, dağılanı toplayın. Yeni kararlarınızı o adın ışığında verin. İnşaat zaten sürüyor. Planı siz çizin.

Danışmanlık

Markanız için doğru adımı birlikte belirleyelim.

Marka Masası’nda strateji, konumlandırma ve büyüme kararlarınızı birebir ele alıyoruz.

Diğer Yazılar