Ahmet Furkan Budak — Stratejik Marka Danışmanı

Makaleler·Marka İtibarı ve Geleceğin Danışmanlığı

Geleceğin Marka Danışmanlığı Ajansları Nasıl Bir Organizasyon Yapısına Sahip Olacak?

Marka danışmanlığı ajanslarının klasik piramit yapısı, yapay zekâ ajanlarının araştırma ve üretim işlerini üstlenmesiyle yeniden şekilleniyor. Geleceğin ajansında asıl tasarım sorusu, insan ve ajan arasındaki iş bölümünün, onay noktalarının ve sorumluluğun nasıl kurgulanacağıdır.

· Stratejik Marka Danışmanı ·

Marka danışmanlığı ajansları uzun süre benzer bir piramit üzerine kuruldu. Tepede müşteri ilişkisini ve stratejik yargıyı taşıyan kıdemli uzmanlar yer aldı. Tabanda ise araştırma yapan, rakip analizi hazırlayan, sunum ve taslak üreten geniş bir kadro çalıştı. Bu yapının ekonomisi, tabandaki işin saatlerce insan emeği gerektirmesine dayanıyordu.

Yapay zekâ ajanları bu tabanın önemli bir kısmını devralmaya başladıkça piramidin şekli değişiyor. Değişim kadro sayısıyla sınırlı kalmayacak. Ekiplerin hangi ölçüte göre kurulacağı, işin kimden kime aktarılacağı ve bir çıktının arkasında kimin duracağı yeniden tanımlanıyor. Bu yazı, ajansların iç organizasyon tasarımını bu üç eksende ele alıyor.

Otomasyon, yapay zekâ aracı ve yapay zekâ ajanı.

Organizasyon tasarımına geçmeden önce üç kavramı ayırmak gerekir. Otomasyon, önceden tanımlanmış kurallarla tekrar eden bir işi yürütür. Üretken yapay zekâ aracı, insanın verdiği her komuta karşılık bir çıktı üretir ve iş akışını insan yönetir. Deloitte yapay zekâ ajanlarını, görevleri asgari insan müdahalesiyle tamamlamak üzere tasarlanmış yazılım çözümleri olarak tanımlar1. Bu yazılımlar bir hedef verildiğinde görevleri sıralayabilir ve farklı araçları kullanabilir.

Bu ayrım organizasyon açısından belirleyicidir. Otomasyon süreçleri hızlandırır, araçlar bireyi güçlendirir. Ajanlar ise ekip üyesi gibi iş üstlendiği için rol, yetki ve denetim tanımı gerektirir.

Piramitten insan ve ajan ekiplerine.

Microsoft’un 2025 Work Trend Index raporu, bu dönüşüm için bir çerçeve sunuyor. Rapor, öncü şirketlerin talep üzerine erişilen zekâ, insan ve ajanlardan oluşan ekipler ve herkesin üstlendiği ajan yöneticiliği rolü etrafında kurulduğunu öne sürüyor2. Aynı rapor, katı organizasyon şemalarından sonuç odaklı ve esnek iş şemalarına geçişi tarif ediyor. İnsan ve ajan oranını da yeni bir yönetim ölçütü olarak öneriyor2.

Raporun verileri, bu geçişin yönetici beklentilerinde karşılık bulduğunu gösteriyor. Rapora göre yöneticilerin yüzde 82’si, 12-18 ay içinde iş gücünü dijital emekle genişletmeyi bekliyordu2. Yöneticiler, beş yıl içinde ekiplerinin ajan eğiteceğini yüzde 41, ajan yöneteceğini ise yüzde 36 oranında öngördü2. Deloitte de Kasım 2024’te, üretken yapay zekâ kullanan şirketlerin yüzde 25’inin 2025’te yapay zekâ ajanı kullanacağını ve bu oranın 2027’de yüzde 50’ye çıkacağını öngörmüştü1.

Marka danışmanlığı ajansı için bu çerçevenin anlamı açıktır. Ekipler departman yerine müşteri sonucu etrafında kurulacak. Bir marka denetimi, bir isim geliştirme projesi ya da bir lansman, kendi insan ve ajan karışımıyla geçici bir hücre olarak örgütlenebilecek.

Ekip yapısını değiştiren saha bulguları.

İş bölümünü tasarlamak için yapay zekânın ekip çalışmasını nasıl değiştirdiğini görmek gerekir. Harvard Business School, Wharton ve Procter & Gamble araştırmacılarının 776 profesyonelle yürüttüğü saha deneyi bu konuda yol gösterici3. Katılımcılar gerçek ürün inovasyonu problemleri üzerinde çalıştı. Kimisi yapay zekâyla, kimisi yapay zekâ olmadan, tek başına ya da ikili ekipler hâlinde görevlendirildi3. Yapay zekâ kullanan bireyler, yapay zekâ kullanmayan ekiplerin performansını yakaladı3.

Organizasyon tasarımı açısından en dikkat çekici bulgu, fonksiyonel silolarla ilgilidir. Yapay zekâ olmadan Ar-Ge profesyonelleri daha teknik, ticari ekipler ise daha ticari çözümlere yöneldi. Yapay zekâ kullananlar mesleki geçmişlerinden bağımsız olarak dengeli çözümler üretti3. Yazarlar bu sonuçların kuruluşları iş birliğine dayalı çalışmanın yapısını yeniden düşünmeye zorladığını belirtir3. Deneyin bir günlük sanal çalışmalara dayandığını ve günlük ekip etkileşimlerinin karmaşıklığını tam yansıtmadığını da kabul ederler3.

Bu bulgu marka danışmanlığı ajansına uyarlanabilir. Strateji, araştırma ve yaratıcı ekipler arasındaki uzun devir teslim zinciri, yapay zekâ destekli küçük ve çok disiplinli hücrelerle kısalabilir. Kanaatimce geleceğin ajansında her iş akışı, insanın ve ajanın hangi adımda devreye gireceğini gösteren bir haritayla tasarlanacak. Masa başı araştırma, rakip taraması, mesaj varyasyonları ve ilk taslaklar ajanlara devredilebilecek işlere örnektir. Kültürel bağlamın okunması, müşteri içindeki dengelerin yönetilmesi ve stratejik tercihin savunulması ise insan ekipte kalır.

Büyük ajans gruplarının kurduğu iki model.

Büyük ajans grupları, bu dönüşümü iki farklı yoldan örgütlüyor. Publicis Groupe, Ocak 2024’te altı yıl önce bir holding yapısından platform organizasyonuna geçtiğini hatırlattı ve sıradaki adımı yapay zekâ destekli akıllı bir sistem olmak olarak tanımladı4. Grup, kurumsal bilgisini CoreAI adlı tek bir yapı altında birleştireceğini açıkladı. CoreAI içgörü, medya, yaratıcı üretim, yazılım ve operasyon olmak üzere beş disiplinde kullanılacaktı4.

Publicis bu dönüşüm için üç yılda 300 milyon avroluk yatırım planladı. Sadece 2024 için öngörülen 100 milyon avronun yarısı beceri geliştirme, eğitim ve işe alım gibi insan kalemlerine ayrıldı4. Bu dağılım, teknolojik dönüşümün aynı ölçüde bir organizasyon ve insan dönüşümü olarak planlandığını gösteriyor.

WPP ise Ocak 2026’da WPP Open platformuna Agent Hub adlı bir yapı ekledi. Şirket bu yapıyı, uzmanlığını merkezi bir kütüphanede toplayan bir iç uygulama mağazası olarak tanımlıyor5. İlk ajanlar arasında yaklaşık 30 yıllık Brand Asset Valuator verisine erişim sağlayan bir marka analitiği ajanı ve bir davranış bilimcinin düşünme biçimini taklit eden bir ajan bulunuyor5. Şirkete göre ajansları ve ekipleri, kod gerektirmeyen araçlarla şimdiden binlerce özel yapay zekâ ajanı geliştirmiş durumda. Her ajan, yayına alınmadan önce geliştiricilerin yanı sıra kıdemli konu uzmanlarınca da doğrulanıyor5.

İki model arasındaki fark öğretici. Publicis merkezî bir veri ve yapay zekâ katmanından aşağıya doğru ilerliyor. WPP ise ekiplerin ürettiği ajanları merkezde seçip doğrulayan bir yapı kuruyor. Her iki modelde de ajansın bilgi birikimi, ekiplerin kullandığı bir ürüne dönüşüyor.

Yeni ekip mimarisi ve roller.

Bu örneklerden hareketle geleceğin marka danışmanlığı ajansı için beş katmanlı bir yapı öngörülebilir. İlk katman müşteri ve strateji çekirdeğidir. Kıdemli stratejistler müşteri ilişkisini, nihai yargıyı ve çıktının sorumluluğunu taşır.

İkinci katman ajan operasyonları ekibidir. Bu ekip ajanları tasarlar, veri kaynaklarına bağlar, bakımını yapar ve performansını izler. Üçüncü katman bilgi ve kalite masasıdır. Konu uzmanları, ajansın metodolojisini ajanlara aktarır ve çıktıların doğruluğunu onaylar. WPP’nin kıdemli uzman doğrulaması bu katmanın erken bir örneğidir5.

Dördüncü katman veri ve ölçüm birimidir. Marka sağlığı takibi, rakip izleme ve kampanya sonuçları bu birimde sürekli bir veri akışına dönüşür. Beşinci katman orkestrasyondur. Proje yönetimi, insan ve ajan görevleri arasındaki devir noktalarını, onay kapılarını ve teslim takvimini yöneten bir işleve evrilir. Microsoft’un önerdiği insan ve ajan oranı, bu katmanın kapasite planlamasında kullanılabilecek bir ölçüttür2.

Yönetişim ve sorumluluğun izlenebilirliği.

Ajan sayısının artması, yönetişimi ajans yapısının merkezine taşıyor. Gartner’ın Reuters’a yansıyan öngörüsüne göre ajan tabanlı yapay zekâ projelerinin yüzde 40’tan fazlası, artan maliyetler ve belirsiz iş değeri nedeniyle 2027 sonuna kadar iptal edilecek6. Gartner, binlerce ajan tabanlı yapay zekâ sağlayıcısından sadece 130 kadarının gerçek olduğunu tahmin ediyor6. Aynı kurum, 2028’e kadar günlük iş kararlarının en az yüzde 15’inin ajanlar aracılığıyla özerk biçimde alınacağını öngörüyor6.

Bu tablo, ajansların ajan envanterini, kullanım amaçlarını ve değer ölçütlerini kayıt altında tutmasını gerektiriyor. NIST’in Ocak 2023’te yayımladığı Yapay Zekâ Risk Yönetimi Çerçevesi, güvenilirlik ölçütlerini yapay zekâ sistemlerine dahil etmek için gönüllü kullanıma yönelik bir yapı sunuyor7. NIST, Temmuz 2024’te bu çerçeveye üretken yapay zekâ profilini de ekledi7.

Avrupa’da çalışan ya da Avrupalı müşterilere hizmet veren ajanslar için düzenleyici takvim de belirleyici. Avrupa Komisyonu’na göre Yapay Zekâ Yasası 1 Ağustos 2024’te yürürlüğe girdi. Yapay zekâ okuryazarlığı yükümlülükleri 2 Şubat 2025’ten itibaren uygulanıyor8. Komisyon, şeffaflık kurallarını Ağustos 2026 takvimine bağladı. Bu kurallar, insanların bir makineyle etkileşimde olduklarında bunun kendilerine bildirilmesini kapsıyor8.

Kanaatimce bu çerçeveler ajans içinde üç somut yapıya dönüşecek. Birincisi, her ajanın sahibi, amacı ve veri kaynakları belli olan bir kayıt sistemidir. İkincisi, müşteriye giden her çıktı için insan onayının nerede verileceğini gösteren onay kapılarıdır. Üçüncüsü, tüm çalışanları kapsayan düzenli bir yapay zekâ okuryazarlığı programıdır.

Geleceğin ajans şeması, kaç kişinin çalıştığından çok yargının nerede durduğunu gösterecek. Marka danışmanlığının sattığı şey sonuçta güvendir ve güven, bir kararın arkasında duran kişinin görülebilmesine dayanır. Ajanlarla büyüyen bir ajansın en değerli tasarım tercihi, her çıktının izinin bir insana kadar sürülebildiği bir sorumluluk zinciri kurmak olacak.

Kaynakça

  1. 1.Deloitte (2024). Deloitte Global’s 2025 Predictions Report: Generative AI: Paving the Way for a transformative future in Technology, Media, and Telecommunications. Deloitte. deloitte.com
  2. 2.Spataro, J. (2025). The 2025 Annual Work Trend Index: The Frontier Firm is born. Microsoft. blogs.microsoft.com
  3. 3.Dell’Acqua, F., Ayoubi, C., Lifshitz, H., Sadun, R., Mollick, E., Mollick, L., Han, Y., Goldman, J., Nair, H., Taub, S. ve Lakhani, K. (2025). The Cybernetic Teammate: A Field Experiment on Generative AI Reshaping Teamwork and Expertise. NBER Working Paper 33641. nber.org
  4. 4.Publicis Groupe (2024). After another record year ahead of expectations, Publicis unveils AI strategy to lead group into its second century. Publicis Groupe. publicisgroupe.com
  5. 5.WPP (2026). WPP launches Agent Hub on WPP Open, providing clients with access to advanced agentic AI marketing expertise. WPP. wpp.com
  6. 6.Reuters (2025). Over 40% of agentic AI projects will be scrapped by 2027, Gartner says. The Star. thestar.com.my
  7. 7.National Institute of Standards and Technology (2023). AI Risk Management Framework. NIST. nist.gov
  8. 8.European Commission (t.y.). AI Act. Shaping Europe’s digital future. digital-strategy.ec.europa.eu

Danışmanlık

Markanız için doğru adımı birlikte belirleyelim.

Marka Masası’nda strateji, konumlandırma ve büyüme kararlarınızı birebir ele alıyoruz.

Diğer Yazılar